سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

137

المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)

دهگان و صدگان زير صدگان و به همين ترتيب مثلا در جمع دو عدد [ 214 ] با [ 356 ] بايد آنها را اينطور نوشت : + 214 356 570 و چنانچه ملاحظه مىشود دو عدد [ 6 ] و [ 4 ] را كه هردو در مرتبه يكان هستند زير يكديگر نوشته و نيز دو عدد [ 5 ] و [ 1 ] را كه در مرتبه دهگان مىباشند زير هم نوشته و سپس دو عدد [ 2 ] و [ 3 ] را نيز كه در مرتبه صدگان هستند زير يكديگر مىنويسيم و سپس آنها را با هم به اين نحو جمع مىكنيم : ابتداء مراتب آحاد را با هم جمع كرده حاصلش [ 10 ] مىشود ، صفر آن را در زير اين دو عدد گذارده و عدد [ 1 ] را روى رقم ده‌گان يعنى عدد [ 1 ] قرار داده ، سپس پنج را با يك جمع نمود و حاصلش كه [ 6 ] باشد را با يكى كه از [ 10 ] روى آن گذارده‌ايم جمع كرده و مجموع را كه عدد [ 7 ] است در زير خط افقى پهلوى صفر مىگذاريم پس از آن رقم صدگان را كه از عدد پائين [ 3 ] مىباشد با رقم صدگان عدد فوق يعنى عدد [ 2 ] جمع كرده و حاصلش عدد [ 5 ] شده و آن را در زير پهلوى هفت مىگذاريم و بدين ترتيب حاصل جمع [ 570 ] مىشود . و اگر ارقام دو عدد با هم متفاوت بوده يعنى يكى بيشتر و ديگرى كمتر باشد كيفيّت عمل جمع به همين نحو است و ما براى نمونه به ذكر يك مثال اكتفاء مىكنيم . عدد [ 376 ] را خواستيم با عدد [ 45 ] جمع كنيم + 376 45 421 ابتداء عدد [ 5 ] را با [ 6 ] كه هردو در مرتبه آحاد واقعند جمع نموديم حاصلش [ 11 ] شد يك را زير خط افقى قرار داده و يك ديگر را فوق عدد بالا روى [ هفت ] كه در مرتبه